promieniowanie copy

Placówka Pomiarów Skażeń Promieniotwórczych WSSE w Gorzowie Wlkp. zgodnie z uchwałą Nr 265/64 Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 1964r. w sprawie organizacji i zakresu działania służby pomiarów skażeń promieniotwórczych została powołana przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w październiku 1987r. Została utworzona na bazie laboratorium Oddziału Ochrony Radiologicznej. Jednym z głównych zadań funkcjonującej wówczas placówki było wykonywanie pomiarów skażeń promieniotwórczych w artykułach żywnościowych oraz materiałach środowiskowych. Było to istotne zwłaszcza w świetle awarii elektrownii jądrowej w Czarnobylu, jaka miała miejsce w kwietniu 1986 r.

Obecnie Placówka WSSE w Gorzowie Wlkp. funkcjonuje w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych (Dz. U. Nr 239 z 2002r., poz. 2030). Rozporządzenie to określa m.in. wykaz stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych, wykaz placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych oraz szczegółowe zadania stacji i placówek oraz sposoby wykonywania tych zadań. Do zadań placówek podstawowych należy m.in. prowadzenie pomiarów zawartości izotopów promieniotwórczych (134Cs, 137Cs, 90Sr) w próbkach wody powierzchniowej, wody do picia z sieci wodociągowej wybranych miast polskich, mleka oraz innych produktów żywnościowych, stanowiących podstawowe składniki przeciętnej racji pokarmowej.

Placówki te funkcjonalnie podlegają swym macierzystym instytucjom natomiast merytorycznie ich działanie jest nadzorowane i koordynowane przez Centrum do Spraw Zdarzeń Radiacyjnych Państwowej Agencji Atomistyki.

Ponadto zgodnie z nowym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie planów postępowania awaryjnego w przypadku zdarzeń radiacyjnych (Dz. U. Nr 20, poz. 169, z późn. zm.) w przypadku zaistnienia zdarzenia radiacyjnego wymagającego uruchomienia wojewódzkiego planu postępowania awaryjnego terenowo właściwe organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na prośbę Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki lub służb właściwego wojewody skierowaną do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, przeprowadzają w oparciu o funkcjonujące placówki podstawowe pomiary mocy dawki i skażeń promieniotwórczych w celu dokonania oceny sytuacji radiacyjnej. Jest to jedno z nowo zapisanych w przepisach prawnych zadań Placówek Pomiarów Skażeń Promieniotwórczych funkcjonujących przy Wojewódzkich Stacjach Sanitarno-Epidemiologicznych.

Placówka Pomiarów Skażeń Promieniotwórczych prowadzi również badania w ramach „Monitoringu i Urzędowej Kontroli Żywności” Głównego Inspektora Sanitarnego. Badanie aktywności radionuklidów w próbkach żywnościowych i środowiskowych wykonuje się metodą spektrometryczną, zestawem spektrometrii promieniowania gamma z detektorem scyntylacyjnym i oprogramowaniem komputerowym GENIE 2000 (producent: CANBERRA PACKARD). Metoda ta jest metodą akredytowaną, zatwierdzoną przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w Warszawie. Każdego roku Placówka Pomiarów Skażeń Promieniotwórczych uczestniczy w badaniach międzylaboratoryjnych, porównawczych, organizowanych przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w Warszawie.

W 2012 r. przeprowadzono ogółem 55 badań aktywności izotopu cezu Cs137 w próbach mleka, drobiu, mięsa, ryb, jaj, warzyw, owoców, pasz, zboża oraz opadzie całkowitym, wodzie wodociągowej i powierzchniowej. Tereny województwa lubuskiego należały do tych, które w naszym kraju uległy najmniejszemu skażeniu w okresie awarii elektrownii jądrowej w Czarnobylu. W następnych latach nastąpiło oczyszczenie środowiska, zanikły krótko życiowe sztuczne izotopy promieniotwórcze, nastąpiło ze względu na rozpad oraz migrację pierwiastków w głąb ziemi oczyszczenie gleby. Jedynym pierwiastkiem o długim okresie półrozpadu, jaki pozostał jeszcze w niewielkich ilościach w środowisku jest 137Cs.

Produktem spożywczym, który stanowi najważniejszy wskaźnik zagrożenia radiologicznego człowieka od spożywanych produktów jest mleko. Można przyjąć, że mleko wnosi około 30-50% izotopów cezu do całkowitej podaży w przeciętnej racji pokarmowej w Polsce. Wysokie wartości aktywności stwierdzane były w próbach mleka jedynie bezpośrednio po awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Obecnie średnia aktywność Cs137 w próbach mleka płynnego pozostaje na poziomie zbliżonym do progu oznaczalności - 0,43 Bq/l. Dla porównania warto podać, że stała zawartość naturalnego izotopu 40K zawsze obecnego w mleku wynosi około 40 Bq/l, a więc wielokrotnie więcej.

Stosunkowo wysoki poziom zawartości cezu, wynikający z zachowania się tego pierwiastka w środowisku leśnym, utrzymuje się w grzybach. W roku 2012 zawartość izotopu Cs137 w różnych gatunkach grzybów wynosiła od 7,1 Bq/kg do 157,6 Bq/kg. Należy jednocześnie podkreślić, że w okresie przed awarią zawartości izotopu Cs137 w grzybach były również wyższe niż w innych produktach spożywczych, a zawartość tego izotopu w grzybach hodowlanych pozostaje na poziomie niższym od 1 Bq/kg.

Pomiary wskazują, że zawartości sztucznych radionuklidów w powietrzu, opadach atmosferycznych, wodach powierzchniowych, w wodzie pitnej oraz żywności są wielokrotnie niższe od obowiązujących w Polsce oraz krajach Unii Europejskiej wartości dopuszczalnych stężeń izotopów cezu dla produktów żywnościowych.