urzadzenie mammograficzne

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Stanowi około 20% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe u Polek. Ryzyko zachorowania wzrasta po 50 roku życia i występuje częściej po menopauzie. Najważniejszym czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wyniki leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium rozwoju. Tylko nie wykryty w porę i nieleczony nowotwór piersi jest śmiertelny. Wczesne wykrycie umożliwia całkowite jego wyleczenie.

Mammografia pozwala na wczesne rozpoznawanie i wykrywanie guzków i zmian tzw. bezobjawowych. Oznacza to, że w badaniu mammograficznym wykrywane są guzki, a także inne zmiany i nieprawidłowości w piersi w bardzo wczesnym etapie, kiedy jeszcze nie można tych zmian wykryć w procesie samobadania czy podczas badań palpacyjnych wykonywanych przez lekarza. Zastosowanie mammografii w procesie diagnozowania nowotworów piersi jest bardzo cenne i zwiększa szanse wyleczenia choroby wykrytej we wczesnym etapie.

„Populacyjny program wczesnego wykrywania raka piersi” jest realizowany w ramach badań przesiewowych. Za jego realizację odpowiada Minister Zdrowia oraz Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia. Program przeznaczony jest dla ubezpieczonych kobiet w wieku od 50 do 69 lat, które w ciągu ostatnich 2 lat nie wykonywały mammografii.

Zgodnie z § 3 ust. 2, 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011r. w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej (Dz. U. Nr 51, poz. 265) badanie lub leczenie z zastosowaniem promieniowania jonizującego wykonuje się na podstawie pisemnego skierowania będącego częścią dokumentacji medycznej. Bez skierowania może być wykonane badanie z zastosowaniem promieniowania jonizującego przeprowadzane w ramach badań przesiewowych, stomatologicznych badań wewnątrzustnych wykonywanych aparatami do celów stomatologicznych, w przypadku densytometrii kostnej wykonywanej aparatami przeznaczonymi wyłącznie do tego celu oraz w przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta. Badania przesiewowe z zastosowaniem promieniowania jonizującego mogą być wykonywane jedynie za zgodą ministra właściwego do spraw zdrowia.

Dlatego też, aby skorzystać z badań oferowanych w „Populacyjnym programie wczesnego wykrywania raka piersi” Panie z określonej grupy wiekowej zgłaszają się z dowodem ubezpieczenia, bez dodatkowego skierowania od lekarza rodzinnego lub specjalisty.

Pozostałe badania rentgenowskie mammograficzne muszą być wykonywane jedynie na podstawie skierowania lekarskiego, które musi zawierać cel i uzasadnienie badania, wstępne rozpoznanie kliniczne i niezbędne informacje istotne dla prawidłowego przeprowadzenia medycznej procedury radiologicznej. Należy pamiętać o tym, że do badań, które muszą być wykonywane na podstawie skierowania od lekarza należą również badania rentgenowskie mammograficzne dofinansowywane przez wojewodów, burmistrzów miast, wójtów gmin, itp.

Aparatura rentgenowska, która stosowana jest w „Populacyjnym programie wczesnego wykrywania raka piersi” oceniana jest w zakresie zachowania właściwych parametrów fizycznych. Poza obowiązkowymi, wykonywanymi systematycznie przez techników elektroradiologii testami eksploatacyjnymi podstawowymi oraz raz w roku specjalistycznymi, aparaty rentgenowskie ocenia się także testami parametrów przeprowadzanymi przez Wojewódzkie Ośrodki Koordynujące w ramach kontroli jakości badań mammograficznych ośrodków wykonujących badania screeningowe. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia ochrony radiologicznej pacjenta poddawanego badaniu z użyciem promieniowania jonizującego do celów medycznych.

Opracowała: Katarzyna Szymańczuk – kierownik
Oddziału Higieny Radiacyjnej WSSE w Gorzowie Wlkp.