bramki elektryczne

W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy w Warszawie odbyła się konferencja poświęcona zagrożeniom elektromagnetycznym w środowisku pracy. Tematem spotkania były między innymi zagrożenia, jakie stwarzają bramki antykradzieżowe instalowane w wielu różnych sklepach, a zwłaszcza w supermarketach.

Jest to zagadnienie bardzo mało poznane i zazwyczaj pomijane w ocenie ryzyka na stanowisku pracy. Biorąc po uwagę ilość bramek antykradzieżowych instalowanych zarówno w hipermarketach jak i w mniejszych sklepach różnych branż, skala zagrożeń, może być jednak duża. Na rynku dostępne są bramki antykradzieżowe różnych typów i pracujące z różną częstotliwością. Najczęściej spotykany jest system radiowy, emitujący pole o częstotliwości 8,2 MHz, natomiast znacznie rzadziej o częstotliwościach 1,8; 1,95; 3,25 lub 4,8 MHz. Stosunkowo często występują również bramki systemu akustyczno-magnetycznego, o częstotliwości promieniowania 58 kHz. Zasięg detekcji bramek wynosi od kilkudziesięciu cm do kilku, maksymalnie 4 m od bramki. Bramki antykradzieżowe często znajdują się w pobliżu kas, przy wyjściu ze sklepów, przebieralni i magazynów. W pobliżu bramek mogą znajdować się kasjerzy, ekspedienci, pracownicy ochrony, pracownicy pomocniczy, a także klienci. Najdłuższy czas ekspozycji dotyczy kasjerów, który może wynosić kilka godzin w ciągu zmiany roboczej. Natomiast czas ekspozycji pozostałych pracowników oraz klientów jest znacznie krótszy, często sporadyczny lub chwilowy.

W Centralnym Instytucie Ochrony pracy wykonano eksperymentalnie pomiary przy bramkach odczytujących identyfikatory plastykowe wielokrotnego użytku - klipsy oraz przy bramkach odczytujących identyfikatory przylepiane, jednorazowe. Przy bramkach odczytujących klipsy o częstotliwości 1-20 MHz - pola stref ochronnych oznaczono bezpośrednio przy panelach, z czego wynika krótkotrwałe narażenie klientów sklepu. Natomiast przy bramkach odczytujących identyfikatory przylepiane, jednorazowe o częstotliwości 10-135 KHz – pola stref ochronnych wynoszą od 0,5 m od panelu bramki do 1 metra i dalej. Przy tego typu bramkach występuje niebezpieczeństwo długotrwałego narażania kasjerów.

Niewątpliwie dobra organizacja stanowiska pracy – odpowiednia odległość kasy od panelów bramek minimalizuje narażenie pracownika na działanie pól elektromagnetycznych na stanowisku kasjera. Bardzo ważne jest, aby pracodawca ujmował zagrożenia elektromagnetyczne przy bramkach detekcyjnych urządzeń elektronicznej ochrony w ocenie ryzyka, informował o tym pracowników oraz szkolił w tym zakresie. Odpowiednia organizacja stanowiska pracy oraz uświadomienie pracowników (pracownicy ochrony), aby nie przebywali bezpośrednio przy bramkach ogranicza, a nawet całkowicie eliminuje narażenie na pola elektromagnetyczne.

Opracowała: mgr Joanna Senyszyn – asystent
Oddziału Higieny Radiacyjnej Działu Nadzoru Sanitarnego WSSE w Gorzowie Wlkp.